phone icon020 696 3000
Nederlands | English
divider

Artikel

separator

Deel dit artikel op social media:


Meier Lausberg wil liever Max heten

/

Ons kantoor zat tot 2005 in de Rivierenbuurt. In de jaren ’20 en ’30 een nieuwbouwwijk, en het is dan ook geen toeval dat er veel Joden woonden die Hitler-Duitsland waren ontvlucht – de familie Frank is wel het bekendste. Op een dag kwam Meier Lausberg* ons kantoor binnen. Hij wilde zijn voornaam veranderen in Max. Nu moet je voor een voornaamswijziging wel een goede reden hebben voor je toestemming krijgt van de rechtbank. Dus vroeg ik Max – oud en broos maar scherp van geest – naar zijn verhaal.

In het hol van de leeuw

Max was 18 toen de oorlog begon, en omdat hij goed Duits sprak was hij net aangenomen bij Deutsche Bank op de Herengracht. Jongste bediende: archiveren, post sorteren, dat soort dingen. Onopvallend werk. Hij had een Hollandse baas. Iemand met een vooruitziende blik. Hij zette de naam Max op het arbeidscontract. Max klonk toch minder joods dan Meier. Vanaf dat moment kende iedereen Meier als Max. Hij ging door voor arisch, werkte in het hol van de leeuw waar hij niet verdacht was, en rolde moeiteloos de oorlog door. Max had veel te vertellen. Natuurlijk kwamen er nazi’s naar de Deutsche Bank op de Herengracht en was hij bang door de mand te vallen. Maar het liep met hem goed af. Het enige was, dat Max niet zoveel tijd van leven meer had en niet onder de naam Meier in de krant wilde komen als hij zou overlijden: de gemeente Amsterdam publiceert de overlijdensgevallen, en dan gebruiken ze de officiële voornaam uit het bevolkingsregister (in de oorlog ook een bron van informatie voor de bezetter). Niemand zou weten dat Max Lausberg was overleden en niemand kende een zekere Meier Lausberg. De rechtbank gaf toestemming, en vanaf dat moment heette Meier ook officieel Max.

De razzia

In een andere zaak lag het juridisch een stuk ingewikkelder. Onze cliënt wilde geadopteerd worden door de vrouw die hij moeder noemde. Zijn echte moeder had hem tijdens een razzia over de schutting van de achtertuin aan de buurvrouw gegeven. Niemand kwam na de oorlog terug, en zo werd onze cliënt met zijn pikzwarte haar liefdevol opgevoed door een blonde Hollandse kleuterjuf die ongehuwd zou blijven, en nu wilden ze erkenning voor hun familieband.

De wet kent bij adoptie een leeftijdsgrens. Het was wettelijk niet meer mogelijk om een adoptie te krijgen: de moeder was inmiddels hoogbejaard. Maar Nederland is aangesloten bij het Europese Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM), en daarin staat dat de overheid het familie- en privé-leven moet respecteren. Dat gaf de rechter de mogelijkheid om een beslissing te nemen die wettelijk niet mogelijk is, maar een verdrag gaat boven de wet. De adoptie kwam rond.

Vorig jaar heb ik een ontslagzaak behandeld voor een Joodse Nederlander. Hij is met zijn vrouw naar Israël geëmigreerd. Ze voelden zich niet meer thuis in Nederland.

Er zijn politici die zo snel mogelijk van het EVRM en de andere Europese verdragen af willen. Die verdragen zijn maar hinderlijk.

Ik vraag me de laatste tijd wel eens af: is de mens in staat om te leren van de geschiedenis?

*De naam is gefingeerd

geschreven door Marius Hupkes

 

 

 

 

 

Bekijk hier de andere verhalen

separator

Deel dit artikel op social media: